close

PARAFUDUR

Basit ve sağlam çalışma mekanizması olan tüm endüstriyel ve ticari binalarda yıldırım darbelerine karşı elektrik/elektronik cihazların korunmasını sağlayan alçak gerilim ünitesidir. B, C, D tiplerinde 5 kA’den 60 kA’e kadar etkin koruma sağlar.

Parafudurlar elektriksel sistemlerin aşırı gerilim darbelerine karşı korunmasında kullanılırlar. Parafudur, ani aşırı gerilim darbelerine karşı elektriksel sistemleri koruyan, normalde pasif olan, sisteme paralel bağlanan koruma elemanlarına Parafudur denir. Bu ani aşırı gerilim darbeleri yıldırım veya iç aşırı gerilimler olabilir ve bu gerilimler mikrosaniye seviyesindedir.

Parafudurlar normal işletme halinde yalıtkandır, ancak darbe aldıklarında iletime geçerler ve aldıkları darbeyi toprağa iletirler. Böylece işletme kesintiye uğramadan darbelere karşı korunmuş olur.

Özellikler

Yıldırımların yoğun olarak oluştuğu veya daha az yoğunlukta oluştuğu bölgelerde 10kA ya da 5kA değerlerinde parafudurlar kullanılmalıdır. Eğer alçak gerilim şebekesinde parafudur kullanılacak ise 1,5kA darbe anma akım değerine sahip Parafudur kullanılmalıdır.

Eğer parafudur, orta gerilimli trafo merkezinde kullanılacak ise 2,5kA ya da 5kA darbe anma akım değerlerine sahip parafudurlar kullanılmalıdır. Elektrik santralleri ve büyük trafo merkezlerinde parafudur kullanılacak ise 10kA darbe anma akım değerinde parafudur kullanılması gerekir.

  • Trafo girişleri
  • Ana panolar
  • Tali panolar
  • LED aydınlatma sistemleri
  • CCTV, kamera, yangın alarm sistemleri
  • Yenilenebilir enerji sistemleri
  • Otomasyon ve haberleşme hatlarında kullanılır
     

Parafudur seçimi çok önemlidir. Gerilim değeri, darbe anma ve kısa devre akımı olmak üzere üç önemli nokta dikkate alınarak Parafudur seçimi yapılmalıdır.

Parafudurlar sistemde kapama yaparak korumakla görevli oldukları cihaz ve sistemlerin zarar görmelerini engeller. Parafudurların kapama yaparak koruma yapabilmeleri için çalışma gerilimi, koruduğu sistem üzerindeki yalıtkanlık noktası en zayıf olan kısım üzerinde tespit edilen gerilim değerinden daha düşük olmalıdır. Eğer gerilim değeri yüksek ise Parafudur kapama yapamayacak ve koruması için bağlanmış olduğu sistemin zarar görmesini engelleyemeyecektir.

Parafudurlar, çeşitli yük aralıklarında kullanılmak üzere darbe anma akımları dikkate alınarak kullanılmalıdır. Parafudurlar, bu özellik göz önünde bulundurularak üretilir ve çeşitli darbe anma akım değerlerine ve kısa devre akım değerlerine göre piyasaya sunulur.
 

Yüksek gerilim, iletim ve dağıtım hatlarına bağlı bulunan birçok elektrikli cihazda arızalara neden olmaktadır. Sistemde oluşan yüksek gerilim nedeni ile cihazları yüksek gerilimden korumak için kullanılan yalıtkanlar zarar görür. Bunun sonucunda da cihazda veya iletim hattında kısa devre oluşarak, cihaz ve sistem zarar görebilmektedir. Yüksek gerilimler, oluş şekillerine göre iç (sistem içinde oluşan) ve dış (doğal sebepler dolayısıyla oluşan) yüksek gerilimleri olmak üzere 2 bölüme ayrılmaktadır;

 İç yüksek gerilimler, elektrik şebekelerinde meydana gelmektedir. Toprak ile temas, iki fazın teması, nötr ve toprak teması gibi birçok şebeke kaynaklı problemlerden oluşabilir. Dış yüksek gerilimler, doğal olaylardan kaynaklanmaktadır ve elektrik iletim hatlarına düşen yıldırım sonucu toprak potansiyelinin yükselmesi, faz veya toprak hattına yıldırım düşmesi, yıldırım düşmesi sonucu oluşan manyetik alan gibi nedenlerden dolayı meydana gelmektedir. Kullanılan elektronik cihazlarda şebekeden kaynaklı oluşabilecek iç yüksek gerilimlere karşı korunma sağlanması amaçlı devre tasarımları yapılmaktadır. Ancak dış yüksek gerilimlerden sistemi korumak için parafudrlar kullanılmalıdır.
 

Parafudur, kendisine en yakın durumda olan kesicinin sahip olduğu kısa devre akım değeri seviyesinde olmalıdır.

Kısa devre dayanımı, düşük seçilirse Parafudur parçalanarak bulunduğu yerde büyük zararlar oluşturabilmektedir.

Parafudurlar genelde 10, 20, 40 ve 60kA kısa devre akımı düzeyinde üretilmektedir.

Parafudurun yerinin belirlenmesi ve yıldırım boşalmaları nedeni ile sistemde uygun yerlere yerleştirilmeleri çok önemlidir.

Parafudurun yerleştirileceği yer eğer uygun değilse Parafudur yarardan çok zarar oluşturur ve arıza kaynağına dönüşebilir.

Parafudurlar, korunması gereken elektrik sistemleri ile paralel olarak faz–toprak arasına bağlanır.

Parafudurlar, korunması istenen elektrik sistemlerine mümkün olduğu kadar yakın olmalıdır.
 

Yukarı ÇıkUp